دراکثر کارخانجات کوچک و بزرگ  و در ساختمانهای مسکونی و تجاری بزرگ يکي از مهمترين و اساسي ترين دستگاه های موجود برج خنک کننده می باشد. برجهاي خنک کننده علاوه بر آب به منظور خنک کردن سيالاتي ديگر در تهویه مطبوع و صنعت  مورد استفاده قرار می گیرند.

براي ساخت کولینگ تاور تکنولوژي بالايي نياز نيست همانطور که درکشور عزیزمان  در حال حاضر ساخت اين برجها در حد وسيعي توسط بسیاری از کارخانجات و کارگاه های کوچک انجام می شود . برجهای خنک کننده با توجه به شرايط فيزيکي و شيميايي خاص خود دچار مشکلاتي و معایبی می گردند ولي معمولاٌ مدت  زماني که لازم است تا اين مشکلات برج خنک کننده را از کار بياندازد طولاني است.،اما پیشگیری  کامل از این مشکلات در سیستم های تبخیری مانند کولینگ تاور ها عملاٌ اجتناب ناپذير است.

برج خنک کننده دستگاهي است که با ايجاد سطح وسيع تماس آب با هوا ،تبخير آب را شدت بخشیده و به دلیل گرماگیر بودن فرایند تبخیر ،باعث خنک شدن سريع آب  سیستم کولینگ مي گردد.عمل خنک شدن در اثر از دست دادن گرماي نهان تبخير انجام مي گيرد، در حالي که مقدار کمي آب تبخير مي شود و باعث خنک شدن آب می شود. بايد توجه داشت آب مقداری از گرماي خود را به طريق تشعشع ،هدايتي وجابجايي و بقيه حرارت را  از راه تبخير از دست می‌دهد.

بيشتر سیستم های کولینگ تاور از يک مدار بسته تشکيل شده اند که آب در اين دستگاهها نقش جذب ، دفع و انتقال گرما را به عهده دارد، يعني گرمای  بوجود آمده توسط ماشين و یا هر فرایند مد نظر در صنعت مانند تزریق پلاستیک ،جذب و از دستگاه دور مي سازد. اين کار باعث ادامه کار يکنواخت و پايداري دستگاه مي شود.

در دستگاههايي که به دلايلي مجبوريم آب را بگردش در آوريم و يا به کار ببريم بايد بنحوي گرماي آب را دفع کرد. با بکار بردن برجهاي خنک کننده اين کار انجام مي گيرد. در تمام کارخانه ها تعداد زيادي دستگاههاي تبديل حرارتي (heat exchanger) وجود دارد که دراغلب آنها آب عامل سرد کنندگي است.

به دلایل زیر متداول ترین مبرد  در صنایع آب است:

1. معمولا زياد وارزان در دسترس مي باشد.

2. به آساني آب را مي توان مورد استفاده قرار داد

3. قدرت سرد کنندگي آب نسبت به اکثر lمایعات در حجم برابر بیشتر است

4. به غیر از فرایند انجماد ،انبساط و انقباض کلی در آب با تفاوت دما اندک است

هر چند که آب براي انتقال گرما بسيار مناسب است ، اما استفاده از آن باعث بوجود آمدن مشکلاتي نيز مي شود.

آب با سختي زياد باعث رسوب سازي در دستگاهها شده و همچنين از آنجايي که بيشتر اين دستگاهها از آلياژ آهن  و یا سایر فلزات ارزان و متداول ساخته شده اند مشکل خوردگي فلزی  بوجود مي ايد. از طرف ديگر بيشتر برجهاي خنک کننده در بر خورد مستقيم با هوا و نور خورشيد و اشعه یو وی مي باشند که طبیعتامحيط مناسبي براي رشد باکتريها و ميکرو ارگانيسم ها ماندد انواع جلبک  نيز مي باشد که آنها نيز مشکلاتي به همراه داشته و خوردگی و انسداد بیو لوژیک را موجب می گردند

وارد شدن گرد و خاک  و غبار به داخل برج نیزايجاد اشکال مضاعف در روند کارکرد برج خنک کننده مي نمايد.ضمن آنکه در سیستم های تبخیری میزان گاز های محلول در آب به ویژه اکسیژن و گاز کربنیک افزایش قابل ملاحظه ای داشته که به نوبه خود خوردگی و انسداد بیولوژیک با جلبک و باکتری های هوازی را موجب می شود .

در کل اين مشکلات باعث مي شود که بازدهی برج خنک کننده کاهش یافته و در نتيجه از نظر اقتصادي مخارج بالاتری را به کاربر تحمیل کند .

عموماً برجهاي خنک کننده (cooling tower) به سه گروه تقسيم مي شوند:

1. برجهاي خنک کننده مرطوب

2. برجهاي خنک کننده مرطوب- خشک

3. برجهاي خنک کننده خشک

در برجهاي خنک کننده مرطوب، آب نقش اصلي و اساسي را داشته و هدف نيز همان خنک کردن آب است. اين نوع دستگاهها که خود به چند گروه و دسته تقسيم مي شوند در صنعت داراي کاربرد فراواني است.

از يرجهاي خنک کننده خشک بيشتر در مکانهاي که آب کافي براي خنک کردن برج وجود ندارد استفاده مي شود. عمل خنک کردن آب را نيز ميتوان از برجهاي سيني دار بصورت مرحله اي انجام داد.ولي عملاً بعلت وجود هزينه هاي زياد ساخت ،نگهداري و کنترل سيستم اين روش ، معمول نمي باشد.

براي انجام عمليات خنک سازي آب مي توان از برجهاي آکنده و سيني دار استفاده نمود.با وجود اين در مواردي که فازهاي مورد نظر آب و هوا با شند بعلت فراواني و ارزان بودن فازهاي فوق بدلايلي که در بالا اشاره شد از دستگاههاي ديگري استفاده مي گردد که ساختن و نگهداري آنها مستلزم هزينه هاي زيادي نمي باشد. از اين جهت بيشتر دستگاههايي که در مقياس صنعتي بکار مي رود ساختمان و خصوصيات بسيار عمده ای  را دارا است که اينک به انواع مختلف اين دستگاهها اشاره مي شود.

برج خنک کننده : COOLING TOWER

برج خنک کن، دستگاهي است که با ايجاد سطح وسيعي در تماس آب با هوا ، عمل تبخير را آسان نموده و در نتيجه باعث خنک شدن سريع آب مي گردد.

عمل خنک شدن در اثر از دست دادن گرماي نهان تبخير انجام مي گيرد در حالي که مقدار کمي آب بخار مي شود و سبب خنک شدن آب مي گردد.بايد توجه داشت که آب مقدار اندکي از گرماي خود را از طريق تشعشع (Radiation) ودر حدود 4/1آن را از راه هدايت (Conduction) و جابجائي (Convection) و بقيه را از راه تبخير از دست می‌دهد.

اختلاف فشار بخار آب بين سطح آب و هوا باعث تبخير مي شود.اين اختلاف بستگي به دماي آب و ميزان اشباع هوا از آب دارد.

مقدار گرماي که بوسيله مايعي جذب يا دفع مي شود از رابطه زير بدست مي ايد :

E=W×S×ΔT

در رابطه بالا:

E :گرماي دفع يا جذب شده بر حسب BTU/hr يا CAL/hr

W :دبي مايع خنک شونده بر حسب lb/hr

S : گرماي ويژه مايع خنک کننده بر حسب lb.f/ Btu

ΔT :کاهش دماي مايع خنک شونده بر حسب f

در حاليکه عمل خنک شدن از طريق تبخير انجام مي گيرد گرماي نهان تبخير از دست داده شده بايد به آن اضافه گردد و آن برابر است با حاصل ضرب گرماي نهان تبخير در دبي .

مقدار تبخير بستگي دارد به سطح بر خورد آب با هوا و همچنين شدت جريان هوا دارد. براي اينکه حداکثر بهره برداري که در طرح آن بکار رفته است رعايت شود در برجهاي خنک کننده که آکنده هاي آن از نوع splash packing مي باشد آب به صورت قطره هاي در سطوح برج پخش مي شود تا سطح وسيعي بوجود ايد البته براي اين منظور مي توان از آکنه هایا پکینگ های نوع film packing نيز استفاده کرد.

جريان هوا در برج به صورت کشش طبيعي با استفاده از دودکش هاي هذ لولي شکل يا کشش مکانيکي بوسيله بادبزنهاي مناسب در جهت مخالف آب ( counter-flow) و يا به طور متقاطع (cross-flow) با آن به جريان مي افتد .

سيستم برج خک کننده:

در سيستم برج خنک کننده آب گرم کندانسورو یا آب مورد نظرجهت خنک شدن، از برج خنک کننده عبور مي کند و با هوا تماس مي يابد. در برجهاي خنک کننده با کشش طبيعي ،پوسته خارجي برج از بتن مسلح ساخته شده ودر روي پايه ها تکيه دارد . هوا از قسمت پائين وارد برج خنک کننده مي شود و به طرف بالا جريان مي يابد و از دهانه بالاي برج خارج مي گردد.

انواع ديگري از برجهاي خنک کننده که از چوب و ساير مصالح ساخته مي شود نيز وجود دارد.در برجهاي خنک کننده با کشش طبيعي هوا شکل برج طوري طراحي مي شود که جريان سريع هوا در داخل برج بوجود ايد.

آب گرم از کندانسور در ارتفاع 10 تا 15 متر بالاتر از سطح استخر به سيستم پخش کننده آب وارد مي شود . در برجهاي قديمي تر صفحه اي که آب خروجي از کندانسور به آن ريخته مي شود داراي سوراخهاي منظمي در قسمت پائين است که آب از داخل اين سوراخها به فنجانهاي زيرين مي ريزد. اين فنجانها باعث پاشش آب و تبديل آنها به قطرات کوچک مي شوند. يک سيستم خيلي جديد براي پخش آب در برج خنک کننده بکار بردن لوله هايي است که در سطح بالاي آن شيپوره ها یا ارفیس هایی  براي پاشش آب تعبيه شده است.

تبادل حرارت بين هواي بالارونده از برج و آبي که از برج سرازير است با تغيير حرارت محسوس در اثر اختلاف درجه حرارت بين آب و هوا انجام مي شود. سهم اين قسمت از تبادل حرارتي خيلي کم است و قسمت عمده تبادل در اثر تبخير مقدار کمي آب که پيوسته همراه هوا مي باشد،انجام مي شود. در اثر اين عمل مقدار زيادي گرما از آب سرازير شده در برج خنک کننده ( بستگي به مقدار آبي که تبخير شده است) به هوا منتقل مي گردد(Evaporating loss). ضمناً مقداري از قطرات آب بوسيله هوا به خارج از برج پراکنده مي شود(Windage loss). براي جلوگيري از خروج قطرات آب يک شبکه چوب در اطراف برج و حدود 3 متر بالاتر از توده تخته ها قرار دارد که به آن قطره گیر یا الیمیناتور(Drift Eliminator) می گویند. کمبود آب تبخير شده در سيستم برج خنک کننده بايد از منبع خارجي جبران شود که به آن ،آب تکميلي يا آب جبراني (Makeup) گويند . براي اين منظور در صورت امکان از نزدیکترین منبع آب شیرین در دسترس مانند آب رودخانه،چاه،آب شهر ویا آب سختی گیری شده استفاده می شودو يا فاضلابها را تا حد امکان صاف و تصفيه کرده و جایگزین منابع آب شیرین کرد

هنگاميکه از نظر فضاي ساختمان برج خنک کننده محدوديتي وجود داشته باشد ظرفيت برج خنک کننده راتا حد امکان با استفاده از بلوورهای  مخصوص و بزرگي اضافه مي نمايند. اين بادبزنها مقدار عبورهوای  خنک کننده در داخل برج را به شدت افزایش می دهند .

عوامل مؤثر در طراحي برجهاي خنک کننده :

عوامل مؤثر در طراحي برجهاي خنک کننده را بطور خلاصه مي توان بصورت زير بيان کرد :

1. ميزان افت درجه حرارت (اختلاف دماي ورودي وخروجي برج)دلتا t

2. اختلاف بين درجه حرارت آب سرد و درجه حرارت مرطوب هوا

3. دماي مرطوب محيط : اصولاً خنک کردن آب زير اين دما غير ممکن است .

4. شدت جريان آب

5. شدت جريان هوا

6. نوع آکنه هاویا پکینگ هایبرجخنک کننده

7. روش پخش آب و آرایش افشانه ها

براي هر 10 درجه فارنهايت افت دما در برج خنک کننده ميزان تبخير در حدود يک درصد کل آب در حال گردش مي باشد .

چون نمک هاي کلرور حلاليت زيادي دارند غلظت يون کلر در آب ورودي به برج وآب در حال گردش راهنماي بسيار خوبي براي تعيين غلظت بوده و بنابراين هميشه بايد آنرا بازديد و بررسي نمود .و یا از پارامتر هایی مانند کل املاح محلول (tds)و یا ضریب هدایت الکتریکی آب استفاده نمود

افزايش غلظت مواد محلول و مواد معلق در آب در حال گردش در برج خنک کننده ايجاد اشکال  و انسداد و رسوب مي کند که براي جلوگيري از افزايش غلظت مواد محلول و مواد معلق مقداری از آب در حال گردش را تخليه مي کنند که اين آب در صنعت به زير آب (Blow down) معروف است .بلودان یا درین آب برج خنک کننده باید حد اقل به میزان ده درصد آب مصرفی یا میکاپ آب برج باشد.

مقدار آب برج همچنين ممکن است تصادفي يا بوسيله باد تقليل يابد . اصولاً در برجهاي خنک کننده مقداري آب بصورت گرد و قطرات مه درآمده و توسط باد يا کشش و یا جریان هوای بلوور ها از برج خارج مي شود .

مقدار تخليه لازم در يرج براي کنترل مواد محلول و معلق مجاز را مي توان از رابطه زير بدست آورد :

M=(B+W)*C

که در رابطه فوق

B : مقدار زير آب بر حسب gal/hr ياm3/hr

E : مقدار آب تبخير شده بر حسب gal/hr يا m3/hr

C : ضريب غلطت پيشنهاد شده براي برج

W : مقدار آبي که توسط باد خارج مي شود بر حسب gal/hr يا m3/hr

مقدار آبي که باد همراه خود از برج خارج مي سازد در رابطه بالا منفي است ،زيرا آب مواد محلول و معلق را نيز با خود مي برد . بنابراين تاثير در غلظت و بالا بردن املاح آب ندارد .

مقدار آب لازم جهت آب کسري برج از رابطه زير بدست آورد :

MAKE UP = E +B + W

اطلاعاتي که از طرف خريداران در اختيار فروشندگان قرار مي گيرد در طرح برج اهميت فراواني دارد . مانند اختلاف دما ، مقدار آب در حال گردش ،مقدار زير آب یا بلودان یا درین مورد نیاز کولینگ تاور

کمبود آب در اثر تبخير و باد را با استفاده از رابطه هاي بالا بررسي مي کنند .

اجزای اصلي برج خنک کننده:

 الف) لوله ها و پکینگ ها

شامل قسمتهاي هستند که درجريان انتقال حرارت دخالت داشته در ضمن باعث مي شود که مقدار آب گرد شده که همراه باد خارج مي شود کم شده و از خروج آنها از برج جلوگيري شود.همچنين نگهدار خوبي براي قسمتهاي ديگر برج مي باشد . در مورد مشخصات آکنه ها در همين فصل توضيح داده خواهد شد.

ب)حوضچهیا مخزن برج خنک کننده

حوضچه در پائين برج قرار دارد که آب خنک کننده در آن جمع مي گردد.به حوضچه يک جريان بنام آب تکميلي يا آب جبراني (MAKE UP) وارد مي شود و يک جريان براي استفاده در دستگاههاي تبادل حرارت از آن خارج مي گردد .علاوه بر جمع آوري آب در حوضچه ،آب قبل از اينکه به سمت کندانسور پمپ شود صاف نيز مي گرددکه این کار به وسیله یک صافی فلزی انجام می گردد .

حوضچه هاي برجهاي بزرگ و مفيد از بتن ساخته شده اند .عموماً اين حوضچه ها طوري طراحي مي شوند که برج بدون اضافه کردن آب جبراني مي تواند براي چندين ساعت کار کند .

از زهکش براي برطرف کردن لجن ته نشين شده و کنترل سطح آب در حالتي که جريان موج دار که در کف قرار دارد ترک مي کند و به ميان سرندي که از ورود اشغال تجمع يافته به ورودي پمپ جلوگيري مي کند ،مي ريزد .زهکش در واقع یک خروجی از قسمت پایین حوضچه با فیلتر مضاعف به سمت مکش پمپ های کولینگ تاور می باشد

پ)فن برج خنک کننده

در برجهاي خنک کننده با کشش مکانيکي باد بزنهاي نصب مي شوند تا جريان هواي لازم را جهت عبور از آکنه ها توليد نمايد .بادبزنها در برجهاي خنک کننده با کشش مکانيکي کاربرد دارند . توضيح در اين مورد ضرورتي ندارد و به همين مقدار اکتفا مي شود

ت) حذف کننده ها

اين وسيله از خارج شدن قطرات آب بوسيله کشش هوا از برج جلوگيري بعمل مي آورد . تيغه ها معمولاًطوري نصب مي شوند که با سطح افق زاويه اي در حدود 45 درجه بسازد .جنس اين تيغه ها از چوب ، فلز يا پلاستيک ممکن است ساخته شده باشند .درباره کشش و حذف کننده هاي کشش بعداً مفصلاً توضيح داده خواهد شد .

ث) پکینگ ها

دو نوع پکینگ  که در برجهاي خنک کننده ممکن است مورد استفاده قرار گيرد عبارتند از :

1. SPLASH PACKING

2. FILM PACKING

البته در انواع قدیمی شبکه های فلزی در برج های خنک کننده به جای پکینگ های فعلی مورد استفاده قرار می گرفت که در حال حاضر تقریبا منسوخ شده

1. SPLASH PACKING :

در اين نوع پکینگ ها، آب بر اثر برخورد با تيغه ها پخش و به صورت قطره قطره در آمده که در نتيجه ايجاد سطح وسيع مي نمايد .از آنجايکه قطرات آب همراه پيوسته بوده و وزن سنگين دارند اين نوع دسته بندي ممکن است در اثر جريان دائمي از هم گسيخته گردد.

2. FILM PACKING :

در اين نوع پکینگ ها سطح وسيع از آب در اثر جريان آن در روي تيغه ها بوجود مي ايد . به طرق گوناگون مي توان چنين سطح وسيعي ايجاد کرد

a. GIRD PACKING

در اين نوع پکینگ ها  از يک سري شبکه هاي که معمولاً از چوب بوده و روي يکديگر قرار گرفته اند استفاده مي شود .اين شبکه ها طوري نصب گرديده که همراه هر شبکه با شبکه هاي اطراف خود زاويه 90 درجه مي سازند وباين شکل در سطوح شبکه ها پخش مي گردد .

b. RANDOM PACKING

اين نوع پکینگ ها موادی  با سطح تماس زياد درست شده که به طور نا منظم در داخل برج قرار دارند . يکي از دلايل نا مرغوب بودن اين نوع آکنه ها ايجاد مقاومت زياد در مقابل جريان هوا مي باشد . اين نوع آکنه ها داراي قسمتهاي حلقوي است که قطر هر حلقه با طول آن برابر است . اين حلقه ها از جنس هاي مختلفي يوده وسطح تماس آب با هوا را زياد مي کنند.

c. PLATE TYPE FILM PACKING

اين نوع پکینگ ها از صفحات نازک پلاستيکي چين دار ساخنه شده اند که با زاويه کمي کمتر از 90 درجه با سطح افق نصب شده اند. چين های روی  صفحات باعث بوجود امدن سطح زياد مي گردند .

پکینگ ها بايد طوری  انتخاب شوند تا هم سطح تماس آب و هوا براي نسبتهاي بالاي انتقال حرارت و انتفال جرم مناسب ياشند و هم مقاومت کمتری  در مقابل جريان هوا داشته باشند .پکینگ ها  بايد محکم ، سبک و در برابر خوردگي و خراب شدن مقاوم باشد.

دیگ روغن داغ یا بویلرروغن داغ فروشگاه تاسیسات تهویه آباک

دیگ روغن داغ یا بویلر روغن داغ فروشگاه تاسیسات تهویه آباک همانطور که از نامش پیداست روغن به عنوان سیالی است که باید در داخل مخزن دیگ گرم شود. در این نوع دیگ ها روغن از داخل لوله ها کویل عبور کرده و با حرارتی که در اطراف تیوب های کویل وجود دارد باعث گرم شدن روغن می شود. یعنی برای ایجاد تبادل گرمایی حاصل از احتراق با انتقال یه روغن حرارتی مخصوص در یک دیگ از این دیگ ها استفاده‌ میشود. در این دیگها با ایجاد سطح انتقال حرارت لازم ، گرمای گازهای حاصل از احتراق مشعل به روغن حرارتی در حال گردش منتقل گشته و موجب افزایش دمای آن می گردد.

شاید جای سوال باشد چرا دیگ روغن داغ به جای دیگ بخار ؟ جواب این سوال در خواص روغن و آب است . در دیگ آبگرم و دیگ بخار برای رسیدن به دماهای بالا مجبور به بالابردن فشار هستیم. ولی در دیگ های روغن داغ با توجه به خاصیتی که روغن دارد می شود دما را تا 300 درجه بدون افزایش فشار ، افزایش داد .

بویلر روغن داغ از یک پوسته و کویل مارپیچی تشکیل شده است . پمپ سیرکوله ای در سیستم وجود دارد برای گردش روغن در داخل کویل به کار برده می شود و همچنین مشعلی که برای گرم کردن روغن داخل کویل ها استفاده می شود

کاربردهای دیگ روغن داغ

صنایع چوب : برای سیستم های خشک کن کاربرد دارد.

صنایع نساجی : برای گرم کردن ماشین آلات رنگرزی  و خشک کن ها استفاده می شود.

صنایع غذایی: در سرخ کن های صنعتی به روش گرمای غیر مستقیم و تصفیه روغن.

صنعت قیر سازی: برای گرم‌ کردن و ذوب کردن مخازن قیر.

صنایع شیمیایی: جهت تامین گرمای مورد نیاز واکنش های شیمیایی رنگ پلیمر ترکیبات حلال ها.

صنعت کاغذ سازی: برای خشک کردن ترکیبات کاغذی به وسیله اتاقک و سیلندر های خشک‌کن

مزیت های بویلرهای روغن داغ نسبت به بویلر بخار

فشار کاری روغن داغ به نسبت دیگ بخار پایین است

خوردگی در دیگ های روغن داغ وجود ندارد

دیگ های روغن داغ نیاز به تعدیل کننده های شیمیایی ندارند

دیگ روغن داغ در دماهای بالاتر توانایی کارکرد دارد

روغن در داخل دیگ روغن داغ یخ نمی زند.

عدم نیاز به اپراتور

امنیت بالاتر نسبت به دیگ بخار

هزینه ساخت کمتر از هزینه ساخت دیگ بخار

دارای راندمان بالاتر نسبت به دیگ بخار

مزیت عمده این دیگ نسبت دیگ بخار اینست که به دمای بالای کاری در فشار پایین می توان رسید.

در جه حرارتی که این محصول کار میکند بین 150 تا 300 درجه سانتی گراد است.

خرید انواع دیگ آبگرم در فروشگاه تاسیسات تهویه آباک

   یکی از قسمت های مهم سیستم های حرارت مرکزی در موتورخانه ها دیگ آبگرم یا بویلر آبگرم می باشد. لازم به ذکر است علاوه بر سیستم های گرمایش دیگ های ابگرم یا آبداغ در صنایع مختلف نیز کاربرد فراوان دارد. در این مقاله فروشگاه تاسیسات تهویه آباک ضمن آشنایی با اصول کلی ، به معرفی انواع آن خواهیم پرداخت. 

دیگ آبگرم یا بویلر آبگرم چیست؟

دیگ آبگرم   دستگاهی است که انرژی حرارتی آزاد شده حاصل از احتراق سوخت توسط مشعل را به آب داخل خود منتقل می کند. این آب گرم شده توسط پمپ به گردش در آمده و بخشی از انرژی خود را از دست می دهد. در نتیجه آب با دمای پایین به داخل دیگ باز می گردد و مجددا گرم می شود.

انواع دیگ های آبگرم و آب داغ فروشگاه تاسیسات تهویه آباک

دیگ های آبگرم   را بر اساس روش ها و پارامتر های مختلفی می توان تقسیم بندی نمود. آشنایی با این پارامتر ها می تواند به شناخت بهتر و انتخاب راحت تر دیگ آبگرم متناسب با نیاز شما کمک نماید.

دیگ آبگرم یا دیگ آب داغ (بر اساس دمای سیال )

در دیگ آبگرم حداکثر دمای آب دیگ  ۹۰ درجه سانتیگراد می باشد در صورتی که با افزایش فشار داخل دیگ و استفاده از سیستم انبساط بسته دمای آب داخل دیگ به بالای ۱۰۰ درجه سانتیگراد برسد به آن دیگ آبداغ می گویند حداکثر دمای آب در بویلر آب داغ معمولا تا ۱۳۰ درجه سانتیگراد می باشد. ( در دیگ آب داغ به دلیل فشار بالا و بسته بودن سیستم دمای آب افزایش یافته ولی تبدیل به بخار نمی شود. )

از دیگ های آب داغ در مواردی که دمای بالاتر از ۱۰۰ درجه سانتیگراد مورد نیاز است استفاده می گردد. مانند صنایع غذایی و لبنی (جهت به جوش درآوردن و پاستوریزه نمودن شیر )

دیگ آبگرم دوپاس ، کوره برگشتی ، سه پاس  (بر اساس تعداد عبور دود )

بویلر ها بر حسب تعداد مسیری که گازهای حاصل از احتراق مشعل در دیگ طی می کند تا وارد دود کش شوند به موارد زیر تقسیم می شوند:

دیگ آبگرم دوپاس                                  

گاز های حاصل از احتراق مسیر دیگ را دوبار طی می کند و بعد وارد دودکش می شود. ( گاز های حاصل از احتراق یک بار از جلو دیگ تا انتهای دیگ درون کوره حرکت کرده سپس از طریق لوله های انتقال حرارت به جلوی دیگ باز می گردد. بنابراین در این نوع دیگ دودکش جلو دیگ و سمت مشعل قرار دارد. )

دیگ آبگرم کوره برگشتی                                                                                                                           

گاز های ناشی از احتراق مسیر کوره را دوبار طی می کند (از مرکز کوره تا انتهای کوره حرکت کرده و به دلیل بسته و محدب بودن انتهای کوره از اطراف کوره به جلو باز می گردد.) و سپس به پاس لوله ها منتقل شده و از دود کش خارج می شود. به دلیل اینکه در واقع سه بار گاز ها طول دیگ را طی می کند راندمان دیگ های کوره برگشتی یشتر از بویلر های دو پاس می باشد. این نوع دیگ رایج ترین نوع در ظرفیت های پایین می باشد. (لازم به ذکر است طرح شماتیک زیر دیگ کوره برگشتی عقب خشک را نمایش می دهد در صورتی که دیگ های آبگرم کوره برگشتی انصار به صورت عقب خیس یا wetback طراحی و تولید می گردد. )

دیگ آبگرم سه پاس                                                                                                                                                                                                                                 

گاز های ناشی از احتراق مسیر دیگ را سه بار طی می کند و  بعد وارد دودکش می شود. دیگ های سه پاس در صورتی که به درستی طراحی شده و دارای سطح انتقال حرارت مناسب باشد دارای بالاترین راندمان و پایین ترین دمای دودکش می باشند.

دیگ آبگرم عقب تر (Wet Back) یا عقب خشک (Dry Back)

اگر بین محفظه احتراق و انتهای دیگ آب قرار گرفته باشد (آب واسطه بین محفظه احتراق و انتهای دیگ باشد) دیگ عقب تر یا پشت خیس یا wet back خواهد بود ولی اگر به جای آب از سیمان یا اجر نسوز استفاده شود عقب خشک یا dry back نامیده می شود. در دیگ های عقب خشک ه علت تفاوت زیاد دمای بین پاس های دو و سه سطح شبکه عقب دچار تنش زیاد و نهایتا نشتی می گردد. همچنین به دلیل مشکلات ناشی از استفاده مواد نسوز نیاز به انجام تعمیرات و نگهداری بیشتری دارند. بنابراین استفاده از دیگ های پشت تر به دلیل راندمان حرارتی بالاتر ، تنش های حرارتی کمتر و نیاز به نگهداری و تعمیرات کمتر توصیه می گردد. (به جز ظرفیت های پایین)

دیگ آبگرم چدنی یا فولادی

دیگ های آبگرم بر اساس جنس به دو نوع چدنی و فولادی تقسیم می شوند. دیگ های چدنی به روش ریخته گری و به صورت پره پره در کارخانه تولید شده و معمولا در محل مونتاژ می شود در صورتی که دیگ های فولادی از ورق و لوله های آلیاژی آتشخوار به صورت یکپارچه تولید می شود. هر یک از دیگ ها دارای مزایا و معایب مخصوص خود بوده که در مقاله به صورت مشروح به صورت جداگانه به ان خواهیم پرداخت. ولی به صورت خلاصه می توان گفت دیگ های فولادی دارای راندمان و طول عمر بیشتر بوده و دیگ های چدنی به دلیل سهولت در حمل و نقل در پروژه های کوچک استفاده می گردد

فروشگاه تاسیسات تهویه آباک

دیگ بخار

 به محفظه ای دربسته گفته می شود که از تعدادی لوله و صفحات متصل به هم تشکیل شده است و آب درون آن با استفاده از گرمای ناشی از احتراق به بخار تبدیل شده و در دما و فشار مشخص مورد استفاده قرار می گیرد.

داخل دیگ بخار از دو قسمت ظرف آتش و ظرف آب تشکیل شده است .بخش گرمایی آن به مجموع کلیه سطوح در طرف آتش دیگ اطلاق می‌شود. تمام بخش‌های داخلی و تحت فشار از آلیاژهای آهنی ساخته می‌شوند.  اکثر این بویلرها از نوع فولادی هستند.

ساختمان دیگ بخار

شل یا بدنه اصلی

کوره یا محفظه احتراق

صفحات عقب و جلو

لوله های پاس2

لوله های پاس3

پایه یا شاسی

درب اصلی یا درب جلویی

درب پشت یا دودکش

منهون یا دریچه آدم رو

هندهول یا دریچه بازدید

نردبان

لوازم جانبی نصب شده برروی دیگ

پمپ و متعلقات

تابلو برق

اتصالات خروجی از دیگ

مشخصات فنی

·         اصولاً هر دستگاه  دیگ بخار مشخصات فنی مختص به خود را دارد که بسته به نوع تولید کننده این مشخصات متغیر می باشد هر چند قسمت هایی از این مشخصات فنی به صورت عمومی در بین تمامی دستگاه ها یکسان می باشد .

·       به طور کلی استاندارد تعریف شده جهت ساخت بطور کاملاً یکسانی باید از سوی تولید کنندگان رعایت شود، این معیار ها شامل مواد اولیه اعم از ورق و لوله ، الکترود مصرفی ، نوع اتصال قطعات به یکدیگر و اصول تست عایقبندی و کاور دستگاه می باشد.

·       اتصال قطعات به یکدیگر به وسیله جوشکاری که خود می تواند از نوع جوشکاری زیر پودری و یا جوشکاری با قوس الکتریکی باشد، صورت گیرد .

·       الکترود های مصرفی معمولا از نوع 7018 و6010 جهت نفوذ هر چه بیشتر و اتصال با دوام تر می باشد.

·       عایق از 2 نوع پشم سنگ با ضخامت 2.5 سانت و5 سانت و پشم شیشه یا ضخامت2.5و5 سانت می باشد.

·       کاور های دستگاه ها از نوع استنلس استیل و یا گالوانیزه رنگی می باشد . سایر تجهیزات جانبی اعم از پمپ ، لول کنترل ، پرشرف آبنما، مانومتر و ….. بسته به نوع تولید کننده متفاوت می باشد..